ΧΟΡΗΓΟΙ

Star hopping


 Η καλύτερη ίσως μέθοδος για την περιήγηση μας στα μονοπάτια του νυκτερινού ουρανού είναι το star hopping (η ελληνική μετάφραση του όρου είναι άστρο-άλματα). Τι είναι όμως το star hopping; είναι μια μέθοδος με την οποία ανακαλύπτουμε ένα αντικείμενο στον ουρανό, είτε πρόκειται για αστέρι, είτε για αντικείμενο του βαθέως ουρανού (αστρικό σμήνος, νεφέλωμα ή γαλαξίας).


Δεν χρειαζόμαστε ούτε αυτοματοποιημένα συστήματα go to ούτε ειδικές γνώσεις αλλά τρία βασικά πράγματα.


1. Ένα καλό χάρτη του ουρανού.
2. Ένα καλό ερευνητή (finder scope ) τουλάχιστον 8Χ50 ή και ένα Terland. 
3. Να καταλαβαίνουμε πόσο ουρανό βλέπουμε και πως.

1. Ο καλός χάρτης θα μας βοηθήσει σε δύο πράγματα.
Πρώτο θα λύσει τις απορίες μας εύκολα, για την εικόνα που αντικρίζουμε με γυμνά μάτια  και δεύτερο θα μας δείξει αρκετά αστέρια για να εφαρμόσουμε το star hopping πρακτικά . Εάν ο χάρτης μας έχει μόνο αστέρια 5ου η 6ου μεγέθους μερικά αντικείμενα του βαθέως ουρανού (DSO, Deep Sky Objects) δεν θα γειτνιάζουν με αστέρια, κατάσταση η οποία δεν βοηθά καθόλου στην ανεύρεση του στόχου μας. Υπάρχουν πολλά βιβλία και χάρτες που μπορούμε να ξεκινήσουμε. Τέτοια βιβλία π.χ, είναι το Nightwatch  και χάρτης π.χ ο Sky Atlas 2000.0, που περιέχουν  αστέρια 8ου η 9ου μεγέθους τουλάχιστον, που σημαίνει ότι πρακτικά  είναι εύκολο να χρησιμοποιήσουμε και τον ερευνητή ή και το telrad για να σημαδέψουμε το αντικείμενο .

2. Η δουλειά που κάνει ο ερευνητής είναι να μας επιτρέπει να στοχεύσουμε στο τηλεσκόπιο ένα αντικείμενο.
Ο ερευνητής το καταφέρνει με δυο τρόπους, είτε δείχνοντας κατευθείαν το αντικείμενο, είτε το πεδίο μέσα στο οποίο βρίσκεται το αντικείμενο που ψάχνουμε.
Ο κλασσικός τρόπος είναι κοιτώντας μέσα από τον ερευνητή, αφού χρησιμοποιήσουμε την κατάλληλη μεγέθυνση στο προσοφθάλμιο μας να εστιάσουμε το αντικείμενο, ακόμα και αν το αντικείμενο που αναζητούμε είναι πολύ μικρό και “αχνό”, ο ερευνητής θα μας προβάλλει στο οπτικό του πεδίο αρκετά άστρα έτσι ώστε να καταλάβουμε ότι βρισκόμαστε στην σωστή θέση.


Μειονέκτημα του ερευνητή είναι ότι η εικόνα που βλέπουμε μέσα από αυτόν δεν είναι ταυτόσημη με αυτή του γυμνού οφθαλμού, γιατί απλά δείχνει τα άστρα και τα αντικείμενα ανεστραμμένα (δηλαδή το πάνω-κάτω και το δεξιά-αριστερά), αλλά με την πάροδο του χρόνου και απόκτηση της σχετικής εμπειρίας αυτό είναι κάτι που συνηθίζεται.
Για τους φίλους που δεν μπορούν να συνηθίσουν την εικόνα των ανεστραμμένων αντικειμένων στα μάτια και στο μυαλό τους υπάρχει η μονάδα 1Χ (telrad-red dot). Το telrad ή το red dot είναι ένας άλλος τύπος ερευνητή που δείχνει ένα μικρό κόκκινο κύκλο η κόκκινη τελεία. Κοιτάζοντας μέσα από το terland και στοχεύοντας στο τμήμα του ουρανού που μας ενδιαφέρει ταυτίζουμε τη εικόνα μας με αυτή του χάρτη.


Αν αναγνωρίσουμε τη εικόνα των άστρων που ψάχνουμε και κεντράρουμε στο σημείο αυτό, τότε το αντικείμενο μας θα βρίσκεται και μέσα στο οπτικό πεδίο του προσοφθάλμιου. Μειονέκτημα του terland; σε ουρανούς με έντονη φωτορύπανση δεν είναι και πολύ καλός βοηθός, αφού λόγω του φαινομένου της φωτορύπανσης έχουμε “έλλειψη” άστρων.

3.Πως ταιριάζουμε όμως όλα τα παραπάνω;
Το ζητούμενο είναι να καταλάβουμε πόσο οπτικό πεδίο του ουρανού αντιπροσωπεύει το καθένα από τα τρία προαναφερθέντα βοηθήματα, δηλαδή το γυμνό μάτι μας- ο ερευνητής-και η θέα του τηλεσκοπίου σε αντιστοίχιση με τους χάρτες.


Το μάτι μας  βλέπει ευθεία μπροστά , στο terlad ο εξωτερικός του κύκλος καλύπτει πεδίο 4 μοιρών περίπου και ταιριάζει με τη θέα του 8χ50 ερευνητή που αντιστοιχεί και αυτός με 4 με 5 μοίρες, ενώ ο εσωτερικός του κύκλος αντιστοιχεί όσο το μέγεθος της πανσέληνου.


Αυτό που τελικά μας απέμεινε είναι το οπτικό πεδίο που βλέπουμε μέσα από τον προσοφθάλμιο του τηλεσκοπίου.

 

Πόσες μεγεθύνσεις μας δίνει ο ένας προσοφθάλμιος φακός; 
Ας ορίσουμε λοιπόν τι καλούμε μεγέθυνση.
Μεγέθυνση καλούμε το πηλίκο της διαίρεσης της εστιακής απόστασης (focal length) σε mm,  προς την διάμετρο του προσοφθάλμιου σε mm. ( M=L/d)
Παράδειγμα ένας προσοφθάλμιος φακός 25mm, δίνει 40χ μεγεθύνσεις σε ένα τηλεσκόπιο με εστιακή απόσταση (focal length) 1.000mm.
Ας ανακαλύψουμε τώρα το αληθινό πεδίο του φακού χρησιμοποιώντας αυτόν το τύπο :
Αληθινό Πεδίο = Καθαρό Πεδίο φακού σε μοίρες / Μεγέθυνση  ( R=r/M )
Παράδειγμα , ένα κλασικό προσοφθάλμιο plossl έχει πεδίο 52 μοίρες .  Ένα προσοφθάλμιο 32mm μας δίνει 31,25χ μεγέθυνση, άρα το αληθινό πεδίο είναι 52/31,25 δηλ. 1,7 περίπου μοίρες και  αυτή είναι μια καλή τιμή πεδίου θέας όταν ψάχνουμε αντικείμενα .

Καλές παρατηρήσεις και καθαρούς ουρανούς 

 

 

 

 

 

 

<<site map

Χρόνος εκτέλεσης : 0.121 δευτερόλεπτα