ΧΟΡΗΓΟΙ

Υ


Υάδες - Ύλη - Υπερκαινοφανείς αστέρες.

 

Υάδες

 

      Οι Υάδες (Hyades) στην αστρονομία είναι ένα ανοικτό αστρικό σμήνος στον αστερισμό Ταύρο. Είναι γνωστό και με τα ονόματά του από καταλόγους σμηνών, Melotte 25 (Mel 25) και Collinder 50 (Col 50). Οι φωτεινότεροι αστέρες του σχηματίζουν ένα σχήμα «Λ» στον ουρανό, μαζί με τον ερυθρό γίγαντα Αλντεμπαράν, τον φωτεινότερο αστέρα σε όλο τον αστερισμό, που όμως στην πραγματικότητα δεν ανήκει στο σμήνος. Οι Υάδες θεωρούνται το πλησιέστερο αστρικό σμήνος στη Γη, σε απόσταση 151 έτη φωτός ή 46 παρσέκ (pc).
      Για τον λόγο αυτό, η απόσταση των Υάδων ήταν ένας πολύ σημαντικός αριθμός για τους ερευνητές αστρονόμους, αφού ξεκινώντας από αυτή την απόσταση μπορούσαν να προσδιορίσουν τη γενικότερη κλίμακα αποστάσεων στον Γαλαξία, και από εκεί σε ολόκληρο το Σύμπαν. Τελικώς, ο αστρομετρικός δορυφόρος HIPPARCOS επιβεβαίωσε την παραπάνω τιμή.
      Οι ουρανογραφικές συντεταγμένες του κέντρου του σμήνους είναι περίπου ορθή αναφορά 04h 27m και απόκλιση +15° 52′ (εποχή 2000,0). Το συνολικό φαινόμενο μέγεθος του σμήνους είναι +0,5. Η πραγματική μέση διάμετρος του σμήνους είναι περίπου 75 έτη φωτός (γωνιακή 330 λεπτά της μοίρας), αλλά η κυρίαρχη κεντρική του ομάδα είναι μόλις 10 έτη φωτός σε διάμετρο. Το Διάγραμμα Hertzsprung-Russell των Υάδων υποδεικνύει ότι η ηλικία των Υάδων είναι 625 ± 50 εκατομμύρια έτη.

      Πιθανότατα σχηματίσθηκαν από το ίδιο μοριακό νέφος με το σμήνος Φάτνη.   <----επιστροφή

 


 

Ύλη

 

       Είναι μία από τις οντότητες του Σύμπαντος. Η άλλη είναι η ενέργεια.
     Περιγράφεται από το φυσικό μέγεθος που καλείται μάζα.
     Συχνά οι δύο λέξεις χρησιμοποιούνται αδιάκριτα αλλά οι έννοιες που αντιπροσωπεύουν είναι διαφορετικές.

     Η Ύλη είναι οντότητα.

     Η μάζα είναι το φυσικό μέγεθος το οποίο και περιγράφει την ποσότητα της ύλης που εμπεριέχει ένα σώμα.

 

      Τι ονομάζεται ύλη;

 

       Ύλη ονομάζεται ότι υπαρκτό υπάρχει γύρω μας, από τον αέρα που αναπνέουμε, τους κόκους της σκόνης και τις σταγόνες της βροχής μέχρι τους γιγάντιους αστέρες και τους γαλαξίες. Όλα τα σώματα αποτελούνται από ύλη, μαζί άνθρωποι, ζώα και φυτά. Έτσι ως Ύλη ορίζεται: κάθε ύπαρξη στο Σύμπαν.
      Πολύ μικροσκοπικά σωματίδια όπως τα άτομα και ακόμα μικρότερα αυτών συνδιαζόμενα με ποικίλους τρόπους δημιουργούν την αφάνταστη ποικιλία των μορφών της ύλης που χαρακτηρίζει τον κόσμο μας. Η ύλη μπορεί να μετατραπεί σε ενέργεια όπως και αντίστροφα.
      Μία σύγχρονη άποψη πάνω στην ύλη τη θεωρεί ως όλες τις επιστημονικώς παρατηρήσιμες οντότητες. Συνήθως, αυτός ο ορισμός περιορίζεται σε αυτές τις οντότητες που μελετά η Φυσική. Έτσι, μπορούμε να δούμε την ύλη ως αποτελούμενη από σωματίδια που είναι φερμιόνια και επομένως υπακούν στην Απαγορευτική αρχή του Πάουλι, που αναφέρει ότι δύο φερμιόνια δεν είναι δυνατόν να βρίσκονται στην ίδια κβαντική κατάσταση. Εξαιτίας αυτής της αρχής, τα στοιχειώδη σωματίδια που αποτελούν την ύλη δεν καταλήγουν όλα στην κατάσταση με τη χαμηλότερη ενέργεια και επομένως είναι δυνατόν να υπάρξουν σταθερές δομές από φερμιόνια, δηλαδή με λίγα λόγια τα άτομα και κατά συνέπεια όλα τα μακροσκοπικά αντικείμενα.
      Η ύλη απαρτίζεται από δύο κατηγορίες σωματιδίων, τα αδρόνια (hardrons) και τα λεπτόνια (leptons). Τα αδρόνια επιπλέον χωρίζονται σε βαρυόνια (baryons) και μεσόνια (mesons).
Αντίθετα, η ακτινοβολία απαρτίζεται από τα φωτόνια (καθώς επίσης τα γλοιόνια (gluons) και τα ασθενόνια (weak bosons)).
      Η Φυσική, όπως έχει αναπτυχθεί σήμερα, μελετά το Σύμπαν με βάση τις θεμελιακές ιδιότητες αυτών των δυο ποσοτήτων: μάζας και ενέργειας. Ωστόσο, βάσει παρατηρήσεων σε κοσμικό επίπεδο, υποστηρίζεται ότι υπάρχουν και άλλα δυο βασικά συστατικά του Σύμπαντος, η Σκοτεινή Ύλη και η Σκοτεινή Ενέργεια, που αν όντως υπάρχουν αποτελούν το 90% του Σύμπαντος. Όμως, σχεδόν τίποτα δεν είναι γνωστό για αυτές, καθώς δεν αλληλεπιδρούν με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και έτσι δεν είναι άμεσα παρατηρήσιμες.

 

      Πώς δημιουργήθηκε όλη η ύλη στο σύμπαν

 

Λέγεται, και σωστά, ότι η κοσμολογία είναι ο κλάδος της φυσικής που υποβάλλει τις μεγαλύτερες ερωτήσεις. Τελικά, λίγες ερωτήσεις μέσα στην επιστήμη μπορούν να έχουν τον αντίκτυπο αυτής: Άραγε όλη αυτή η ύλη που βλέπουμε υπήρχε αρχικά στο κέντρο του Big Bang ή είναι ύλη που συνεχώς δημιουργείται; Και σε αυτή την περίπτωση, πώς φτιάχνεται;

Ή με άλλα λόγια: Γιατί το σύμπαν είναι γεμάτο από κανονική ύλη και πώς φθάσαμε εδώ; Ξέρουμε ότι η ακτινοβολία που τότε πλημμύριζε το αρχέγονο σύμπαν είχε τόση ενέργεια, που σχημάτιζε με το φαινόμενο της δίδυμης γέννησης σωματίδια ύλης και αντιύλης, γιατί λοιπόν σήμερα βλέπουμε μόνο αυτό που ονομάζουμε ύλη κι όχι η αντιύλη; Γιατί ο Κόσμος φτιάχνεται αποκλειστικά από πρωτόνια, νετρόνια, και ηλεκτρόνια κι όχι από αντιπρωτόνια, αντινετρόνια και ποζιστρόνια;

Το καθιερωμένο μοντέλο της σωματιδιακής φυσικής δέχεται ότι δεν υπήρχε ύλη εξ αρχής στο Big Bang. Αλλά στις πρώτες στιγμές δημιουργήθηκαν ίσες ποσότητες ύλης και αντιύλης. Με κάποιο όμως μηχανισμό επικράτησε η ύλη (βαρυογένεση).

Ας τον δούμε λοιπόν.

Οι τρεις συνθήκες του Sakharov

Τι όμως βοήθησε στην κυριαρχία της ύλης; Τρία γεγονότα, γνωστά ως συνθήκες Sakharov. Το 1968, ο Andrei Sakharov, γνωστός ως πατέρας της σοβιετικής πυρηνικής βόμβας, πρότεινε μια συνταγή με τρεις συνθήκες για να πάρουμε περισσότερη ύλη απ' όσο αντιύλη σε ένα σύμπαν που διαστέλλεται κατά τη διάρκεια των πρώτων σταδίων της εξέλιξης του Κόσμου: 

1η συνθήκη: Απαιτείται μια αλληλεπίδραση που να παραβιάζει τη διατήρηση του βαρυονικού αριθμού, που σημαίνει ότι έτσι θα φτιαχτούν περισσότερα πρωτόνια από αντιπρωτόνια ή νετρόνια από αντινετρόνια. Στις χαμηλές ενέργειες, ο βαρυονικός αριθμός των σωματιδίων που συμμετέχουν σε συγκρούσεις διατηρείται: ακριβώς όπως το φορτίο έτσι και ο συνολικός βαρυονικός αριθμός πριν από μια αλληλεπίδραση είναι ίσος με το άθροισμα των βαρυονικών αριθμών μετά. Εντούτοις, σύμφωνα με την απαίτηση του Sakharov στις πολύ υψηλές ενέργειες οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των στοιχειωδών σωματιδίων δεν πρέπει να διατηρούν τον αριθμό των βαρυονίων. Δηλαδή στις υψηλές ενέργειες και τα βαρυόνια και τα αντι-βαρυόνια μπορούν να δημιουργηθούν από "άλλα" σωματίδια. Αυτές οι υψηλές ενέργειες υπήρχαν φυσικά στον καυτό φούρνο του πρώιμου σύμπαντος.

2η συνθήκη: Μόλις οι υψηλές ενέργειες του πρώιμου Κόσμου επιτρέψουν τη δημιουργία σε ίσο αριθμό βαρυονίων και αντι-βαρυονίων, χρειαζόμαστε μια συνθήκη που να διαφοροποιεί σε αριθμό τη δημιουργία των βαρυονίων ως προς τα αντιβαρυόνια, ένα βέλος που να δείχνει προς τη σωστή κατεύθυνση, δηλαδή προς την ύλη. Το 1964, ο J.H. Christenson βρήκε από πειράματα αποδείξεις ότι οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ ορισμένων βαρυονίων πράγματι εμφανίζουν αυτήν την κατεύθυνση. Είναι ως εάν η φύση να έχει τις προκαταλήψεις της, σε αυτήν την περίπτωση προς την παραγωγή περισσοτέρων βαρυονίων.

Ουσιαστικά χρειαζόμαστε μια παραβίαση της συμμετρίας CP, ώστε τα σωματίδια και αντισωματίδια να διασπαστούν στα διάφορα προϊόντα τους αλλά με διαφορετικούς ρυθμούς.

3η συνθήκη: Μία από τις ιδιότητες των πολύ καυτών συστημάτων είναι ότι δεν έχουν καμία μνήμη του παρελθόντος τους. Ένας άλλος όρος για αυτήν την απώλεια μνήμης είναι η θερμική ισορροπία. Εάν ο πρώιμος Κόσμος ήταν σε θερμική ισορροπία, οποιοσδήποτε παραπανίσιος αριθμός βαρυονίων θα είχε διαγραφεί. Στην ισορροπία, ο καθαρός βαρυονικός αριθμός είναι μηδέν. Προκειμένου να διατηρηθεί η αύξηση του αριθμού των βαρυονίων καθώς το σύμπαν ψύχθηκε, έπρεπε ο Κόσμος "να μην χάνει τη μνήμη του" και να μην διαγράφει τα νέα βαρυόνια.

Επομένως, χρειαζόμαστε μια τρίτη συνθήκη: Μια κατάσταση μακριά από τη θερμική ισορροπία.

Προκειμένου να "παγώσει" ο καθαρός αριθμός των βαρυονίων που παρήχθησαν από τις πρώτες δύο συνθήκες, ο πρώιμος Κόσμος δεν θα έπρεπε να ήταν πάντα σε θερμική ισορροπία. Υπάρχουν πολλά συστήματα που είναι μακριά από τη θερμική ισορροπία στην καθημερινή ζωή μας. Ένα παράδειγμα είναι η συμπύκνωση του ατμού σε ένα δοχείο μόλις αυτό βυθιστεί στο ψυχρό νερό. Ο ατμός είναι μακριά από την κατάσταση της θερμικής ισορροπίας και προκειμένου να επιτευχθεί η ισορροπία θα περάσει από μια μετάβαση φάσης: Ο ατμός θα ψυχθεί και θα συμπυκνωθεί πηγαίνοντας από την αέρια φάση στην υγρή φάση. Η μετάβαση φάσης τελειώνει όταν μετατρέπεται εντελώς ο ατμός σε υγρό νερό.

Πώς όμως δένει αυτός ο συλλογισμός με το πρώιμο σύμπαν; Το σύμπαν πέρασε στα πρώτα του στάδια επίσης από διάφορες μεταβάσεις φάσης. Τα σωματίδια και οι ιδιότητες τους είναι επίσης ευαίσθητα στη θερμοκρασία. Το καθιερωμένο μοντέλο της σωματιδιακής φυσικής περιγράφει με επιτυχία πώς αλληλεπιδρούν τα σωματίδια σε ενέργειες πάνω από χίλιες φορές μεγαλύτερες από τις πυρηνικές ενέργειες. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, σε πολύ υψηλή θερμοκρασία όλα τα σωματίδια, εκτός από ένα το σωματίδιο Higgs, δεν έχει μάζα, ενώ στις χαμηλές θερμοκρασίες τα σωματίδια αποκτούν μάζα μέσω των αλληλεπιδράσεων τους με το σωματίδιο Higgs. Λέμε ότι η ύλη έχει δύο διαφορετικές "φάσεις," πάνω και κάτω από τη θερμοκρασία στην οποία τα σωματίδια (όπως τα κουάρκ και τα ηλεκτρόνια) αποκτούν μάζα.

Κατά συνέπεια, μόλις η θερμοκρασία του πρώιμου σύμπαντος έπεσε, το σύμπαν πέρασε από μια μετάβαση φάσης, και τα σωματίδια απέκτησαν τη μάζα τους. Όπως συνυπάρχουν σταγονίδια του νερού μέσα στον ατμό, έτσι και 'σταγονίδια' χαμηλής θερμοκρασίας (με μάζα) εμφανίστηκαν μέσα στην φάση της υψηλής θερμοκρασίας (χωρίς μάζα), αυξανόμενα και συγχωνευόμενα σε μια τυπική μετάβαση φάσης μακριά από την ισορροπία.

Επειδή μόνο στην φάση της υψηλής θερμοκρασίας δημιουργούνται βαρυόνια σε μεγαλύτερο αριθμό από τα αντιβαρυόνια (θυμηθείτε ότι οι πρώτες δύο συνθήκες εφαρμόζονται μόνο στις υψηλές θερμοκρασίες), αυτά τα παραπάνω βαρυόνια θα διατρυπήσουν τα 'σταγονίδια' της φάσης της μάζας, σαν τους ιούς που εισβάλλουν στα κύτταρα, αποκτώντας τον καθαρό βαρυονικό αριθμό στη φάση της χαμηλής θερμοκρασίας. Καθώς δε τα 'σταγονίδια' αυξάνονται και συγχωνεύονται, ολόκληρος ο Κόσμος μετατρέπεται στην φάση της μάζας, ολοκληρώνοντας τη μετάβαση φάσης. Σύμφωνα με τα τρέχοντα μοντέλα βαρυογέννησης, η δημιουργία των παραπάνω βαρυονίων εμφανίστηκε όταν το σύμπαν είχε, περίπου, ηλικία ένα χιλιοστό του δισεκατομμυριοστού του ενός δευτερολέπτου (10-12 δευτ.). Τα πρωτόνια και τα νετρόνια από τα οποία αποτελούμαστε είναι τα απολιθώματα αυτού του αρχέγονου γεγονότος.

 

      Ένα παράδειγμα δημιουργίας περισσότερης ύλης

Υποθέστε ότι σε κάποια αρκετά υψηλή ενέργεια, υπάρχουν υπέρβαρα σωματίδια, έστω τα μποζόνια Χ. Το σωματίδιο Χ έστω ότι έχει φορτίο + 4/3, και υπάρχει το αντι-Χ με φορτίο -4/3. Όταν το σύμπαν είναι πολύ καυτό, μπορεί να είναι σταθερό και φτιάχνονται ίσες ποσότητες σωματιδίων Χ και αντι-Χ. Όμως τώρα τα σωματίδια Χ και αντι-Χ δεν είναι σταθερά, και διασπώνται (οι διασπάσεις συμβαίνουν όταν το σύμπαν ψύχθηκε και έγινε ασταθής - που είναι η 3η συνθήκη Sakharov).

Ας υποθέσουμε ότι το σωματίδιο Χ  διασπάται και φτιάχνει ένα ποζιτρόνιο και ένα αντι-κουάρκ down (το 1/3 ενός αντι-βαρυονίου) (πάνω εικόνα). Ή μπορεί να διασπάται σε δύο κουάρκ up (τα 2/3 ενός βαρυονίου).

Επίσης, ότι τα αντι-Χ σωματίδια διασπώνται σε ηλεκτρόνια και ένα κουάρκ down (το 1/3 ενός βαρυονίου), ή σε δύο αντι-κουάρκ up (2/3 ενός αντι-βαρυονίου).

Αλλά τι θα γίνει εάν το Χ διασπαστεί σε ποζιτρόνια και αντι-κουάρκ down κατά 49% και σε δύο κουάρκ up κατά 51%, ενώ το αντι-Χ διασπάται σε ηλεκτρόνια και κουάρκ down κατά 51% και σε δύο αντι-κουάρκ up 49%;

Οι φυσικοί λένε ότι παραβιάζεται η συμμετρία CP (2η συνθήκη).

Αν τα βάλουμε όλα μαζί θα δούμε τα εξής: Όταν θα συναντηθούν σωματίδια και αντισωματίδια (πχ ηλεκτρόνια και ποζιτρόνια, down και αντι-down, up και αντι-up) θα εξαϋλωθούν φυσικά.

Αλλά επειδή τα αρχικά ποσοστά δεν είναι ίσα (51% - 49%), θα περισσέψουν ηλεκτρόνια, κουάρκ down και κουάρκ up (κατά 2%) που θα φτιάξουν μετά τη συνηθισμένη κανονική ύλη! Και έτσι ικανοποιούνται και οι τρεις συνθήκες Sakharov.

Αρχίσαμε λοιπόν από ίσες ποσότητες ύλης (σωματίδια Χ) και αντιύλης (αντισωματίδια Χ) και καταλήξαμε στην εμφάνιση μόνο της κανονικής ύλης.

Οι υπολογισμοί των φυσικών δείχνουν ότι για κάθε 1 δισεκατομμύριο αρχικά κουάρκ μόνο 1 κουάρκ δεν κατάφερε να βρει το αντι-κουάρκ του μετά την εποχή GUT, κι έτσι παρέμεινε για να πάρει μέρος στο σχηματισμό των πρωτονίων και νετρονίων της ύλης του σύμπαντος.

Χρωστάμε λοιπόν την ύπαρξη μας στην παρουσία μιας ελάχιστης διαταραχής της ισορροπίας των νόμων της φυσικής, προς την κατεύθυνση της προτίμησης της ύλης αντί της αντι-ύλης, στην αποσύνθεση των μποζονίων Χ. Μια αμελητέα διαταραχή που όμως αντιστοιχεί στο 1 δεκάκις εκατομμυριοστό τοις εκατό του συνόλου της ύλης που υπήρχε τότε με τη μορφή σωματιδίων Χ και αντι-Χ στο σύμπαν στην εποχή GUT (Εποχή της Μεγάλης Ενοποίησης όπου όλες οι δυνάμεις ήταν ενωμένες).

Ας σημειωθεί ότι ο αριθμός 1 δισεκατομμύριο δεν είναι τυχαίος. Είναι ο λόγος των φωτονίων προς τα βαρυόνια στο σημερινό σύμπαν και υπολογίστηκε από την πυκνότητα της ύλης και την ένταση της κοσμικής ακτινοβολίας στην Κοσμική Ακτινοβολία Υποβάθρου.

Βέβαια, δεν είμαστε σίγουροι 100% ότι έτσι συμβαίνουν τα πράγματα, ούτε ότι ισχύει βεβαιωμένα κάποια από αυτές τις συνθήκες. Αλλά τώρα μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν φυσικές διαδικασίες για να φτιαχτεί περισσότερη ύλη από αντιύλη στον Κόσμο.

Και φυσικά δεν δημιουργείται σήμερα νέα ύλη, ούτε είναι σωστό να υποθέσει κάποιος ότι η ύλη ήταν φτιαγμένη στον χρόνο μηδέν του Big Bang, αλλά όπως φαίνεται δημιουργήθηκε αμέσως μετά από το Big Bang.

Πηγή : Wikipedia

 

      Τα συστατικά της ύλης

 

      Τα κουάρκς οι μικρότεροι <<ακρογωνιαίοι λίθοι>> της ύλης, είναι τόσο φευγαλέα ώστε οι επιστήμονες για να τα μελετήσουν πρέπει να συντρίψουν υποατομικά σωματίδια σε γιγάντιους επιτανχυτές.Τα σωματίδια διασπώνται στα συστατικά τους μέρη, αλλά σχεδόν αμέσως επανέρχονται στη φυσιολογική τους κατάσταση, καθίστώντας υπερβολικά δύσκολη τη μελέτη των κουάρκς.Ίσως να υπάρχει καλύτερος τρόπος

      .Ερευνητές στον Καναδά πιστεύουν ότι είναι δυνατή η μελέτη των κουάρκς με την βοήθεια των υπέρπυκνων άστρων νετρονίων.Τα άστρα αυτά,απομεινάρια εκρήξεων σούπερνόβα δέχονται τόσο μεγάλη βαρύτική πίεση ώστε απελευθερώνονται στον πυρήνα τους.Έτσι αποτελούν ένα φυσικό,κοσμικό εργαστήριο για την μελέτη των ιδιοτήτων τους.Υπολογίζεται ότι ένα στα 100 άστρα νετρονίων πληρούν τις προϋποθέσεις ώστε να μετατραπούν σε άστρα κουάρκς.

Πηγή"Γεωτρόπιο"               
<----επιστροφή



 

Υπερκαινοφανείς αστέρες.

 

      Ο όρος υπερκαινοφανείς αστέρες ή σουπερνόβα (supernova) αναφέρεται σε διάφορους τύπους αστρικών εκρήξεων που παράγουν εξαιρετικά φωτεινά αντικείμενα, αποτελούμενα από πλάσμα, των οποίων η φωτεινότητα αδυνατίζει μέχρι του σημείου της αφάνειας μέσα σε λίγους μήνες. Υπάρχουν δύο διαφορετικοί δρόμοι για αυτή την κατάληξη: είτε όταν ένας αστέρας μεγάλης μάζας παύει να παράγει ενέργεια στον πυρήνα του και καταρρέει κάτω από τη δύναμη της ίδιας του της βαρύτητας (υπερκαινοφανής Τύπου Ib και Τύπου II), είτε όταν ένας λευκός νάνος που συγκεντρώνει υλικό από ένα αστέρα συνοδό φτάσει στο Όριο Chandrasekhar και υποστεί θερμοπυρηνική έκρηξη (υπερκαινοφανής Τύπου Ia). Και στις δύο αυτές περιπτώσεις η έκρηξη εκτινάσσει μεγάλο μέρος του αστρικού υλικού με μεγάλη δύναμη.

      Οι υπερκαινοφανείς Τύπου Ia πιστεύεται ότι έχουν παντού την ίδια μέγιστη απόλυτη λαμπρότητα (απόλυτο μέγεθος), και έτσι χρησιμεύουν ως δείκτες-υπολογιστές τεράστιων (κοσμολογικών) αποστάσεων στο Σύμπαν. Αντιθέτως, οι υπερκαινοφανείς Τύπου Ib και II έχουν ποικίλες απόλυτες λαμπρότητες, ανάλογα με τη μάζα του αστέρα που τους παράγει, του λεγόμενου προγεννήτορα (αστέρα).
      Η έκρηξη υπερκαινοφανούς δημιουργεί ένα κύμα στον γύρω χώρο, αφήνοντας ένα είδος νεφελώματος που είναι γνωστό ως υπόλειμμα υπερκαινοφανούς. Οι εκρήξεις σουπερνόβα είναι η κύρια πηγή όλων των βαρύτερων του οξυγόνου στοιχείων, και η μοναδική πηγή πολλών σημαντικών στοιχείων. Για παράδειγμα, όλο το ασβέστιο στα κόκαλά μας και όλος ο σίδηρος του οργανισμού μας έχουν παραχθεί σε κάποια έκρηξη υπερκαινοφανούς, εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Η έκρηξη μεταφέρει αυτά τα βαριά στοιχεία στο μεσοαστρικό χώρο, εμπλουτίζοντας τα μοριακά νέφη (αστρική σκόνη ή αστρόσκονη) που αποτελούν την πρώτη ύλη για τον σχηματισμό των αστέρων και των πλανητών. Αυτή η διαδικασία εμπλουτισμού είναι που καθόρισε τη σύνθεση του Ηλιακού Συστήματος πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, και τελικά έκανε εφικτή τη χημεία της ζωής στη Γη. Κάθε άτομο του σώματός μας, κάθε μόριο του αέρα που αναπνέουμε δημιουργήθηκαν σ' ένα άστρο κι έφτασαν ως εδώ με μια έκρηξη υπερκαινοφανούς. Κατά μια έννοια, είμαστε κυριολεκτικά «παιδιά των αστεριών».
      Η έκρηξη υπερκαινοφανούς δημιουργεί ασύλληπτα μεγάλες θερμοκρασίες, και κάτω από τις σωστές συνθήκες, οι αντιδράσεις σύντηξης που λαμβάνουν χώρα μπορούν να δημιουργήσουν ορισμένα από τα βαρύτερα στοιχεία, όπως το καλιφόρνιο.
      Οι επιπτώσεις μιας πολύ κοντινής έκρηξης σουπερνόβα θα ήταν καταστροφικές για τη ζωή πάνω στη Γη. Το ωστικό κύμα από μια τέτοια έκρηξη μπορεί να καταστρέψει το προστατευτικό στρώμα του όζοντος. Χωρίς το όζον η ζωή στη στεριά και στα ρηχά νερά θα είναι εκτεθειμένη στις υπεριώδεις ακτινοβολίες, οι οποίες καταστρέφουν το D.N.A. των ζωντανών οργανισμών. Για να γίνει όμως αυτό θα πρέπει να αστέρια αυτά να βρίσκονται σε απόσταση ίση ή μικρότερη από 500 έτη φωτός. Μέχρι στιγμής στην ανθρώπινη ιστορία καμία έκρηξη σουπερνόβα δεν ήταν τόσο κοντά. Η πιο κοντινή έκρηξη που παρατηρήθηκε στην Ιστορία της ανθρωπότητας σημειώθηκε το 1054 στον αστερισμό Ταύρο και ξέσπασε από απόσταση 6.300 ετών φωτός. Στην Προϊστορία, η έκρηξη που δημιούργησε τον αστέρα νετρονίων Geminga στον αστερισμό Δίδυμοι πρέπει να έγινε σε απόσταση περίπου 510 ετών φωτός από τη Γη. Υπολογίζεται πως στα επόμενα 1.000 χρόνια κάποια από τα αστέρια που απέχουν μόλις μερικές εκατοντάδες έτη φωτός, όπως ο Μπετελγκέζ που απέχει από εμάς 427 έτη φωτός, θα εκραγούν πιθανότατα ως υπερκαινοφανείς.
      Nova στα λατινικά σημαίνει «νέα» και αναφέρεται σε αυτό που μοιάζει να είναι ένα πολύ φωτεινό νέο αστέρι (το ουσιαστικό stella στη Λατινική, που σημαίνει αστέρας, είναι θηλυκό) στην ουράνια σφαίρα. Οι αστρονόμοι του Μεσαίωνα, μη γνωρίζοντας ότι παρατηρούσαν μια έκρηξη, θεωρούσαν ότι επρόκειτο για την εμφάνιση ενός νέου αστεριού, εξ ου και το όνομα, που πρωτοχρησιμοποιήθηκε απ' τον Τύχο Μπράχε. Το πρόθεμα «υπερ-» ("Super") ξεχωρίζει αυτό το γεγονός από τους απλούς καινοφανείς αστέρες ή νόβες (novae), που είναι αστρικές εκρήξεις οι οποίες επίσης σχετίζονται με την αύξηση της φωτεινότητας ενός είδους διπλού αστέρα, αλλά σε μικρότερη κλίμακα και μέσω ενός διαφορετικού μηχανισμού. Παρ' όλα αυτά είναι λάθος να θεωρούμε τη σουπερνόβα ένα νέο αστέρι, επειδή στην πραγματικότητα είναι ο θάνατος ενός αστεριού (η τουλάχιστον η ριζική μετατροπή του σε κάτι τελείως διαφορετικό, ένα αστρικό πτώμα).   
<----επιστροφή

 


 




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

Χρόνος εκτέλεσης : 0.073 δευτερόλεπτα