ΧΟΡΗΓΟΙ

Ο Καταλανός Joan Miró και οι 23 «Αστερισμοί» του


της Karry

 

Ο Μιρό δημιουργεί ένα καινούριο, εντελώς προσωπικό ιδίωμα, το οποίο δεν έχει σημεία αναφοράς αλλά γεννιέται εκ νέου κάθε φορά που ο καλλιτέχνης δοκιμάζει κάτι καινούριο σε τεχνική , εικόνα, επιφάνεια, γεννημένο από την ανεξάντλητη φαντασία του που ενεργοποιείται από τα αντικείμενα της καθημερινότητας. Η τέχνη του με τον τρόπο αυτό γεννιέται από τις βαθιές πτυχές του ασυνειδήτου και του ονείρου και κατορθώνει με γραμμές, πεφταστέρια, ουρές κομητών και χρώματα, να ζωντανέψει ένα σύμπαν εικόνων που υπάρχουν στον καθένα μας και να κάνει την τέχνη του οικουμενική.

Ο Μιρό μεγαλώνει σε μια ευκατάστατη οικογένεια και η ευαισθησία και η φυσική ροπή σε κάθε τι το οραματικό και ρομαντικό είναι στοιχεία του χαρακτήρα του. Μαγεύεται από τα μεταβαλλόμενα χρώματα του ουρανού, παρατηρεί το φυσικό τοπίο και περνά ώρες μόνος του σχεδιάζοντας. Με το μεγάλο τηλεσκόπιο του πατέρα του, λάτρη της αστρονομίας, παρατηρεί τα άστρα όταν πέφτει η νύχτα – πρόκειται για το ίδιο τηλεσκόπιο που, πολλά χρόνια αργότερα, στα τέλη της δεκαετίας του 1950, το συναντάμε στηριγμένο στον τρίποδά του, στην ταράτσα του εργαστηρίου του στο Son Abrines.

Το 1939 επιθυμώντας να «δραπετεύσει» από τις πολιτικές εξελίξεις φεύγει από το Παρίσι το καλοκαίρι και ενοικιάζει ένα σπίτι στην Varengeville-sur-Mer στην Νορμανδία που μετακομίζει με την οικογένειά του για ένα χρόνο. Η απόσυρση από τον κόσμο υποκίνησε τη διαδικασία της ενδοσκόπησης, στην οποία ο ουρανός και η έναστρη νύχτα διαδραμάτισαν έναν ουσιαστικό ρόλο.
Εκεί άρχισε να δουλεύει μια έξοχη σειρά από gouaches (υδρόχρωμα + κόλλα) σε χαρτί από 23 Αστερισμούς (Constellations).


miro1


Τον Ιανουαρίου 1940 έγραψε στον έμπορό του Pierre Matisse (γιος του διάσημου καλλιτέχνη), ότι οι ‘Αστερισμοί’ ήταν εν εξελίξει, και τους περιγράφει ως «πολύ επιμελημένα έργα ζωγραφικής… [με] ένα υψηλό βαθμό ποίησης.» Έναν μήνα αργότερα είχε αρχίσει ήδη να δουλεύει δεκαπέντε έως είκοσι αστερισμούς: «Θεωρώ ότι είναι ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που έχω κάνει, και ακόμα κι αν τα μεγέθη τους είναι μικρά, δίνουν την εντύπωση των μεγάλων νωπογραφιών.» Δεν θα μπορούσε να στείλει μερικά στον έμπορό του, επειδή, «…. Πρέπει να τους έχω όλους μπροστά μου συνέχεια για να διατηρήσω την ορμή και την πνευματική κατάσταση που χρειάζομαι προκειμένου να ολοκληρώσω την ομάδα.»

Η εμμονή του στο θέμα του ουρανού θυμίζει τους στοίχους του Ουόλτ Ουίτμαν τον οποίο διάβαζε ο Μιρό : «Και πάνω απ’ όλα ο ουρανός, ο ουρανός! Μακρινά, πολύ μακρινά, προβάλουν τα αιώνια άστρα, σε δέσμες, σε ολόκληρη τη σειρά»
Αργότερα ο ίδιος εξηγεί γι’ αυτή την σειρά έργων «Είχα βαθιά επιθυμία να αποδράσω. Κλεινόμουν ηθελημένα στον εαυτό μου. Η νύχτα, η μουσική, και τα αστέρια άρχισαν να διαδραματίζουν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στους πίνακές μου. Η μουσική πάντα με έλκυε… ειδικά όταν επέστρεψα στην Majorca κατά την πτώση της Γαλλίας, ο Bach και ο Μότσαρτ.»


miro2


Τα έργα τις σειράς χαρακτηρίζονται από διακριτική αρμονία και συνάμα από έξαψη η οποία αποτελεί το δρόμο διαφυγής του. Η ίδια η μουσική είναι η σκάλα που οδηγεί τον καλλιτέχνη στην απεραντοσύνη του ουρανού.

Το Μαΐου του 1940 οι Ναζί εισέβαλαν στη Νορμανδία και οικογένεια Μιρό αναγκάστηκε να φύγει στο νότο. Έφθασαν στη Μαγιόρκα τον Ιούλιο, και εκεί οι «Αστερισμοί» ολοκληρώθηκαν.
Η σειρά μεταφέρθηκε λαθραία στην Αμερική, όπου μέρος της εκτέθηκε στην Pierre Matisse Gallery τον Ιανουαρίο του 1945. Υπήρξαν τα πρώτα ευρωπαϊκά έργα ζωγραφικής που παρουσιάστηκαν στην Νέα Υόρκη μετά τον πόλεμο.

Αυτά τα μικρά έργα προκάλεσαν βαθιά εντύπωση στο κοινό και επηρέασαν αρκετούς αμερικανικούς ζωγράφους όπως τον Jackson Pollock (1912-1956) και τον Arshile Gorky (1904 –1948).
 Η τέχνη του Miró εξακολουθεί να εκπλήσσει ευχάριστα όσους στέκονται ακόμα μπροστά στους πίνακές του προσπαθώντας να «αισθανθούν» και όχι απλώς να κατανοήσουν.

 

miro3


Πολλά περισσότερα και ενδιαφέροντα από τις πηγές μου:
http://www.artic.edu/aic/collections/
http://www.bcn.fjmiro.cat/
http://www.moma.org
http://www.abcgallery.com/
Μιρό από την σειρά Μεγάλοι ζωγράφοι, Βιβλιοθήκη τέχνης της Καθημερινής

 

miro4

 

 

miro5

 

 

<<site map

Χρόνος εκτέλεσης : 0.057 δευτερόλεπτα